भूकम्पीय जोखिम सुरक्षणका लागि नेपाल र विश्व बैंकबीच सम्झौता

काठमाण्डौ – भूकम्पीय जोखिम सुरक्षणका लागि नेपाल सरकार र विश्व बैंकबीच विपद् बन्ड अर्थात् ‘क्याटास्ट्रोफ बन्ड’ सम्बन्धी द्विपक्षीय सम्झौता भएको छ ।

थाइल्यान्डमा चलिरहेको विश्व बैंक र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषको वार्षिक बैठकका क्रममा अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेको उपस्थितिमा अर्थसचिव डा. घनश्याम उपाध्याय र विश्व बैंक समूहका उपाध्यक्ष जर्ज फमिलियरले सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्नुभएको हो ।

यस सम्झौताले नेपालमा ठूलो भूकम्प गएको अवस्थामा अन्तर्राष्ट्रिय पुँजी बजारबाट ८ करोडदेखि १९ करोड अमेरिकी डलरसम्म विपद् जोखिम वित्तपोषण जुटाउने औपचारिक बाटो खोलेको छ । तीन वर्ष अवधिको यो बन्डमार्फत ठूलो भूकम्प आउँदा तोकिएका प्राविधिक मापदण्डका आधारमा नेपालले क्षतिपूर्तिको रकम छिटो प्राप्त गर्न सक्नेछ ।

बन्डको संरचना निर्माण, जारी गर्ने प्रक्रिया र प्रभाव मूल्याङ्कनमा विश्व बैंकले नेपाललाई प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउनेछ । सम्झौता अनुसार प्रारम्भिक अध्ययन, कानुनी सल्लाहकार तथा जोखिम विश्लेषणका लागि नेपालले ३ लाख अमेरिकी डलर उपलब्ध गराउनेछ ।

यो सम्झौताले भविष्यमा अन्य प्राकृतिक विपद्को सुरक्षणका लागि समेत अन्तर्राष्ट्रिय पुँजी बजारको सहयोग लिने बाटो खुला गरेको छ । बन्डको भुक्तानी भूकम्पको तीव्रता, ठाउँ वा अन्य पूर्वनिर्धारित प्राविधिक सूचकका आधारमा हुने भए पनि प्रिमियम, सर्त र भुक्तानी सीमा अझै तय हुन बाँकी छन् ।