हुथी विद्रोहीले यमनको रणनीतिक मोखा सहर कब्जा गरेपछि सुरक्षा परिषद्मा छलफल

यमनमा इरान समर्थित हुथी विद्रोहीले रणनीतिक बन्दरगाह सहर मोखामाथि नियन्त्रण गरेपछि राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद्मा यमनको पछिल्लो अवस्थाबारे छलफल भएको छ ।

हुथीले लाल सागरको तटीय क्षेत्रमा रहेको मोखा कब्जा गरेसँगै विश्वकै महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग मानिने बाब–एल–मन्देब जलमार्गमा आफ्नो पहुँच थप बलियो बनाएको छ । मोखा बाब–एल–मन्देबबाट झण्डै ८० किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ ।

यमनी सरकारी सैन्य स्रोतका अनुसार हुथी लडाकुहरू लाल सागरका हानिस द्वीपतर्फसमेत अघि बढेका छन् । हुथीको यो विस्तारले लाल सागर हुँदै हुने अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र ऊर्जा आपूर्तिमा थप जोखिम बढाएको कतारी सञ्चारमाध्यम अल जजिराले जनाएको छ ।

राष्ट्रसंघमा भएको छलफलमा यमनमा पछिल्लो समय बढेको सैन्य गतिविधि, हुथीका आक्रमण र त्यसबाट सर्वसाधारण तथा समुद्री यातायातमा परेको असरबारे चिन्ता व्यक्त गरिएको छ । सुरक्षा परिषद्का सदस्यहरूले क्षेत्रीय द्वन्द्व थप फैलिन सक्ने जोखिमप्रति पनि ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।

मोखा कब्जा भएपछि साउदी अरबसमर्थित यमनी सरकारी पक्षमाथि ठूलो रणनीतिक दबाब परेको छ । पछिल्ला दिनमा हुथी र सरकारी पक्षबीचको आक्रमण तीव्र बनेको छ । यसले बाब–एल–मन्देब जलमार्ग समेत उनीहरूको प्रभाव बढाउने सम्भावना देखिएको छ ।

यो मार्गलाई लाल सागर एडेनको खाडीसँग जोड्ने महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग हो र स्वेज नहर हुँदै हुने विश्वव्यापी व्यापारका लागि यसको ठूलो रणनीतिक महत्व छ ।

यमनमा सन् २०२२ मा भएको युद्धविरामपछि लामो समयसम्म तुलनात्मक रूपमा शान्त रहेको अवस्था पछिल्लो समय फेरि बिग्रिएको हो । अहिलेको तनावले यमन पुनः व्यापक गृहयुद्धतर्फ फर्किन सक्ने चिन्ता बढाएको छ ।

मोखा कब्जा र लाल सागर क्षेत्रमा हुथीको बढ्दो उपस्थितिले इरान–अमेरिका तनावसँग जोडिएको क्षेत्रीय युद्धलाई थप जटिल बनाउने र विश्वव्यापी ऊर्जा तथा समुद्री व्यापारमा समेत असर पार्न सक्ने विश्लेषण भइरहेको छ ।