वरिष्ठ साहित्यकार डा. राजेन्द्र विमलको निधन

काठमाण्डौ – वरिष्ठ साहित्यकार प्रा.डा. राजेन्द्र विमलको ७९ वर्षको उमेरका निधन भएको छ । गएराति अक्सिजनको मात्रा कम भएपछि उहाँलाई परिवारले उपचारका लागि जनकपुर अस्पताल लगेका थिए । उपचारकै क्रममा आज बिहान उहाँको निधन भएको हो । 

धनुषाको जनकपुर–१० देवीचोकमा जन्मिएका उहाँले नेपाली, हिन्दी र मैथिली विषयमा स्नातकोत्तर तथा भाषा विज्ञान विषयमा विद्यावारिधि गर्नुभएको थियो । उहाँ २०२९ सालदेखि त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा नेपाली विषय अध्यापनमा पनि जोडिनु भएको थियो ।

उहाँले नेपाली र मैथिली, अंग्रेजी र हिन्दी भाषामा थुप्रै कृति, गीत, कथा र कविता लेख्नुभएको छ । नेपाली भाषा वाङमयलाई समृद्ध तुल्याएको भन्दै २०६६ को जगदम्बाश्री पुरस्कारबाट विमललाई सम्मान गरिएको थियो ।

लामो समयदेखि मधुमेह र उच्च रक्तचापबाट पीडित डा. विमलको निधनसँगै मैथिली साहित्य, भाषा आन्दोलन तथा मिथिलाको सांस्कृतिक क्षेत्रमा अपूरणीय क्षति भएको साहित्यकारले बताएका छन् । मैथिली विकास कोष जनकपुरधामका संस्थापक अध्यक्ष रहेका डा. विमलले मैथिली भाषा, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवद्र्धनमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो । 

साहित्यका क्षेत्रमा अग्रणी श्रष्टा डा. विमलको पहिलो कथा ‘विपतिया’ मिथिला मिहिर पत्रिकामा प्रकाशित भएको थियो । उहाँका चर्चित कृतिमा ‘ई हमरे कथा थिक’, ‘इतिहासक घाओ’, ‘डा विमलका कथाहरू’, ‘सरबरिआ गाउँको कथा’ तथा ‘फिस्टी रानी’लगायतका पुस्तक प्रकाशित छन् । 

उहाँका रचना गोरखापत्र, मधुपर्क, गरिमालगायतका प्रतिष्ठित पत्रपत्रिकामा प्रकाशित हुँदै आएका थिए । उहाँको कथामा आधारित ‘हंसा चलल परदेश’ नामक मैथिली टेलिफिल्म नेपाल टेलिभिजनबाट प्रसारण समेत भएको थियो । यसले मैथिली साहित्यलाई दृश्य–श्रव्य माध्यममार्फत व्यापक पाठक र दर्शकमाझ पु¥याउन योगदान गरेको जनकपुरधामका साहित्यकार पत्रकार नित्यानन्द मण्डलले बताउनुभयो ।  

साहित्यकार मण्डलका अनुसार उहाँको लेखनमा राष्ट्रप्रेम, मैथिल अस्मिता, मातृभाषाप्रतिको निष्ठा, लोकजीवनको पीडा, प्रेम, वियोग, आक्रोश र विद्रोह सशक्त रूपमा अभिव्यक्त भएको पाइन्छ । 

नेपालभित्रको मिथिला र मिथिलावासीको सामाजिक यथार्थलाई मौलिक शैलीमा प्रस्तुत गर्नु उहाँको लेखनको विशेषता मानिन्छ ।