चन्द्रमामा नयाँ विशाल खाल्डो भेटियाे

अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासाले चन्द्रमामा भर्खरै बनेको २२२ मिटर चौडा विशाल ‘क्रेटर’ अर्थात् खाल्डाे पत्ता लगाएको छ । ‘क्रेटर’ कुनै पनि ग्रह, उपग्रह वा खगोलीय पिण्डको सतहमा रहेको कचौरा आकारको गोल खाल्डो हो ।

‘म्याकगेचिन’ नाम दिइएको यो क्रेटर निर्माण हुने स्तरको प्रभाव चन्द्रमामा झन्डै एक शताब्दीमा एक पटक वा त्योभन्दा लामो अन्तरालमा मात्र हुने वैज्ञानिकहरूले अनुमान गरेका समाचार संस्था एएफपीले जनाएको छ ।

नासाका अनुसार सन् २०२४ को वसन्तमा चन्द्रमासँग ठोक्किएको धूमकेतु वा क्षुद्रग्रहका कारण ‘क्रेटर’ बनेको हो । ३ देखि ६ तले भवनजत्रो वस्तु ठोक्किँदा बनेको अनुमान गरिएको यो क्रेटर नासाको लुनार रिकोनिसन्स अर्बिटर (एलआरओ) का अनुसन्धानकर्ता रोबर्ट वाग्नरले नयाँ तस्वीर तथा स्क्यान अध्ययन गर्ने क्रममा पत्ता लगाउनुभएको खबरमा उल्लेख छ ।

‘साइन्स एड्भान्सेस’ जर्नलमा प्रकाशित अध्ययनले म्याकगेचिनलाई सौर्यमण्डलमा अहिलेसम्म पहिचान गरिएको सबैभन्दा ठूलो नयाँ क्रेटर भनेको छ ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार नयाँ क्रेटरको अध्ययनबाट चन्द्रमाको भूगर्भीय संरचना र क्रेटर निर्माण प्रक्रियाबारे थप जानकारी प्राप्त गर्न सकिनेछ । यसले भविष्यका चालकदलसहितका चन्द्र अभियानको तयारीमा समेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा छ । अमेरिका र चीन दुवैले चन्द्रमामा मानव अभियान सञ्चालन गर्ने योजना अघि बढाइरहेका छन् ।

पृथ्वीमा जस्तो बाक्लो वायुमण्डल नभएकाले चन्द्रमामा अन्तरिक्षबाट आउने धूमकेतु, क्षुद्रग्रह वा अन्य भग्नावशेष उच्च गतिमै सतहमा ठोक्किन्छन् । त्यसैले त्यहाँ यस्ता प्रभावबाट ‘क्रेटर’ बन्ने गर्छन् ।