गुगल, अमेजनकाे डाटा सेन्टर परियाेजनाविरुद्ध भारतमा प्रदर्शन

कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात् ‘एआई’ को क्षेत्रमा विश्वको महाशक्ति बन्ने भारतको महत्त्वाकाङ्क्षाले अहिले स्थानीयस्तरमा कडा विरोधको सामना गरिरहेको छ ।

महाराष्ट्रको थाने र आन्ध्र प्रदेशको विशाखापटनमका बासिन्दा तथा वातावरण संरक्षण अभियन्ताहरूले गुगल र अमेजनका विशाल डेटा सेन्टर परियोजनाविरुद्ध विरोध प्रदर्शन शुरू गरेका भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।

आवासीय क्षेत्रमा निर्माण भइरहेका यी डेटा सेन्टरहरूले स्थानीय जलस्रोत, विद्युत् आपूर्ति र जमिनमा अत्यधिक भार पार्ने प्रदर्शनकारीहरूको आरोप छ । यद्यपि गुगल र अमेजनले अत्याधुनिक ‘एअर–कुलिङ’ प्रविधि प्रयोग गरिरहेको स्थानीय खानेपानी आपूर्ति वा वातावरणमा कुनै हानि नपुर्‍याई कडा मापदण्डहरूको पालना गर्ने बताएका छन् ।

केन्द्रीय सरकारले डिजिटल पूर्वाधारमा लगानीलाई प्रोत्साहन गरिरहेका बेला विरोध शुरू भएको हो । यस वर्षको फेब्रुअरीमा आयोजित ‘एआई इम्प्याक्ट समिट’ मा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले विश्वव्यापी प्रविधि कम्पनीहरूलाई आफ्ना डेटा भारतभित्रै राख्न आग्रह गर्नुका साथै देशलाई एआई पूर्वाधारको केन्द्रका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको थियो ।

सन् २०२२ मा भारतमा डेटा सेन्टरहरूलाई पूर्वाधारको दर्जा प्रदान गरिएको थियो भने यस वर्षको केन्द्रीय बजेटमा योग्य विदेशी क्लाउड सेवा प्रदायकहरूका लागि सन् २०४७ सम्म कर छुटको घोषणा गरिएको छ । लगानी आकर्षित गर्न विभिन्न राज्यहरूले पनि नीति तथा प्रोत्साहन योजनाहरू ल्याएका छन् ।

विशाखापटनममा गुगल र अदानी समूहले १५ अर्ब अमेरिकी डलर लगानीमा डेटा सेन्टर बनाउन लागेका छन् । यस्तै थानेका बल्कुम र माजिवडामा अमेजन वेब सर्भिसेजले हाइपरस्केल क्लाउड डेटा सेन्टर र प्रविधि पूर्वाधार विस्तार गर्न कालपतरु समूहसँग झन्डै ४३२ रोपनी जमिन खरिद गरेको छ ।

डाटा सेन्टर परियोजनालाई लिएर यसअघि जसले युरोप र उत्तर अमेरिकाका विभिन्न भागमा प्रदर्शन भएका थिए ।